Beoordeling van het buikprofiel (API)

Bij het observeren van individueel gemarkeerde vogels (of het nu gaat om een gezenderde zwaan of alleen een vogel met een kleurring) is het waardevol om een gestandaardiseerde inschatting van de vetreserves te maken, omdat deze een weerspiegeling zijn van de conditie van het dier. Een groot deel van de vetreserves wordt opgeslagen als buikvet in de onderbuik (abdomen) van de vogel. De hoeveelheid opgeslagen vet kan in het veld visueel worden ingeschat aan de hand van het profiel van het abdomen. Dit wordt vastgelegd als de Abdomenprofielindex (API; soms ook conditie- of vetindex genoemd). Deze methode werd oorspronkelijk ontwikkeld voor ganzen (Owen 1981) en later toegepast op de Kleine Zwaan (Bowler 1994).

Slanke (links) en goed doorvoede Kleine Zwaan (rechts).
© L. Vergin/H.-J. Augst

Op basis van Bowlers oorspronkelijke 6-puntsschaal, maar verder verfijnd om beter aan te sluiten bij de in het veld waargenomen buikprofielen, zijn er nieuwe herziene illustraties beschikbaar (gemaakt door G. Eichhorn en F. Mohrwinkel van de NABU, Duitsland). Deze herziene illustraties en beschrijvingen dienen als referentie voor het scoren van de zogenaamde Abdominal Profile Index (API). Daarnaast kunt u silhouetten downloaden waarop u zelf de lijn van het abdominale profiel kunt tekenen. Deze praktische oefening helpt u vertrouwd te raken met de profielverschillen en is ook nuttig voor het vastleggen van observaties in het veld.

Het wordt aangeraden het dier gedurende een langere periode in het veld te observeren en pas een beoordeling te maken wanneer het zich in een gunstige positie bevindt: zijwaarts ten opzichte van de waarnemer en in een ontspannen houding. Een gespannen lichaamshouding, bijvoorbeeld wanneer het dier gealarmeerd is of voedsel naar binnen trekt, kan de buikspieren aanspannen en het profiel vertekenen. Houd er rekening mee dat de gegeven API-score altijd de relatieve hoeveelheid opgeslagen vet in de buik, dus het volume, moet weerspiegelen, terwijl de exacte vorm van de profiellijn minder relevant is.

Bijbehorende sjablonen om af te drukken en mee te nemen zijn hieronder te downloaden.

© NABU/F. Mohrwinkel; Fotos: L. Vergin (1,5/2,5/5), Bart van Lith/NIOO-KNAW (2/3/3,5/4), H.-J. Augst (4,5)

Downloads

Overzicht van de API-niveaus (DUITSE versie) voor gebruik in het veld. De omgetekende silhouetten zijn grotendeels gebaseerd op Bowler 1994, maar aangepast aan door ons daadwerkelijk waargenomen profielvormen.

Download

Overview of the API levels “to go” (ENGLISH). The redrawing of the silhouettes largely follows Bowler 1994, but is adapted to the shapes of profile lines that we have actually observed.

Download

Werkblad voor veldwaarnemingen zonder vooraf getekend buikprofiel, zodat u dit zelf kunt invullen.

Download

  • Bowler, J.M. (1994) The condition of Bewick`s Swans Cygnus columbianus bewickii in winter as assessed by their abdominal profiles. Ardea 82: 241-248.
  • Owen, M. (1981) Abdominal profile – a condition index for wild geese in the field. Journal of Wildlife Management 45: 227-230.